Diemen in een Notendop: Schuilkerk de Hoop

De Diemenaar met een oplettend oog heeft vast wel eens het informatiebord voor de St. Petrus’ Bandenkerk gezien of gelezen. Schuilkerk de Hoop maakt deel uit van misschien wel het bekendste uitzicht van Diemen. In deze aflevering van de video-serie Diemen in een Notendop duiken we dieper in de geschiedenis van dit 18e-eeuwse gebouw.

In de jaren ’70 van de 16e eeuw kregen de calvinisten in grote delen van Nederland de macht. Katholieken mochten daardoor, ook in Diemen, hun geloof niet langer publiekelijk uitoefenen. Door het hele land ontstonden zogenaamde schuilkerken: verborgen kerkjes in schijnbaar gewone gebouwen. In de loop van de tijd werd het gebruik hiervan steeds meer gedoogd. Ook de Diemense katholieken kregen toestemming om een schuilkerk in te richten. In 1630 gebeurde dat in een boerderij aan de Overdiemerweg, bekend als het ‘Rooms Kerkhuys’.

Geen zichtbare religieuze kenmerken

Met de aanleg van de Weesper- en Muidertrekvaart verschoof het centrum van Diemen naar de Hartveldseweg. Daardoor ontstond behoefte aan een kerk dichter bij deze nieuwe kern. Hoewel schuilkerken inmiddels werden gedoogd, mochten ze geen zichtbare religieuze kenmerken hebben. Schuilkerk De Hoop oogt daarom als een doodnormaal woonhuis. In 1787 nam De Hoop de functie van katholieke kerk over.

Toen in 1909 de St. Petrus’ Bandenkerk ernaast werd gebouwd, verloor De Hoop haar kerkelijke rol. In de jaren daarna diende het gebouw onder andere als verenigingsruimte en zelfs korte tijd als meubelopslag in de jaren zestig. In 1990 werd de voormalige schuilkerk volledig verwoest door een grote brand. Naar aanleiding daarvan werd in 1991 de Historische Kring opgericht, die zich inzette voor herstel. Met steun van Stadsherstel Amsterdam werd De Hoop steen voor steen herbouwd in haar oude stijl. In 1998 opende het gebouw opnieuw, dit keer als culturele evenementenlocatie.

Bekijk de video hieronder: